De 18e verjaardag van een kind is een belangrijke mijlpaal. Maar voor veel gezinnen kan dit ook financiële gevolgen hebben. Zodra een kind 18 wordt, vallen kinderbijslag en het kindgebonden budget weg en ontstaan nieuwe kosten, zoals een eigen zorgverzekering en studiekosten. Tegelijkertijd compenseren nieuwe toeslagen zoals zorgtoeslag en studiefinanciering deze klap vaak maar gedeeltelijk.
Onderzoek van het Nibud laat zien dat de overgang naar 18 jaar voor veel huishoudens kan leiden tot honderden euro’s minder per maand. Dit komt doordat de vaste lasten blijven doorlopen, terwijl een deel van de inkomsten wegvalt.
Mensen in bijstand en alleenstaande ouders worden extra hard geraakt
Volgens Nibud is de financiële daling het grootst voor alleenstaande ouders met een minimuminkomen of in de bijstand. Zij ontvangen naast de reguliere kinderbijslag vaak ook extra kindgebonden budget, dat bij de 18e verjaardag ineens stopt. In die situatie kan de inkomensdaling soms oplopen tot ruim €700 per maand, zeker als de jongere naar het hbo of de universiteit gaat.
Wanneer een jongere naar het mbo gaat, is de terugval in inkomen doorgaans iets minder groot, maar nog steeds aanzienlijk.
Minder inkomen, meer kosten
Wat de overgang extra pittig maakt: inkomens waar de 18-jarige zelf recht op heeft – zoals studiefinanciering of zorgtoeslag – komen niet automatisch in het huishoudbudget terecht. En omdat jongeren door de krappe woningmarkt vaak langer thuis blijven wonen, blijven de kosten binnen het huishouden gewoon doorlopen.
Belangrijk om te weten: zorgverzekering vanaf 18 jaar
Vanaf het moment dat iemand 18 jaar wordt, is hij of zij niet meer gratis meeverzekerd op de polis van de ouders. De jongere moet dan zelf een zorgverzekering afsluiten óf de verzekering aanpassen bij de huidige verzekeraar.
Dit moet uiterlijk binnen één maand na de 18e verjaardag geregeld zijn. De verzekering gaat altijd in op de eerste dag van de maand na de verjaardag.
Wat veel mensen niet weten:
Geeft de jongere niets door aan de verzekeraar, dan worden automatisch dezelfde aanvullende verzekeringen afgesloten als die van de ouders.
Dat kan onnodig duur zijn, zeker als deze aanvullende dekkingen (nog) niet nodig zijn.
Wat kun je je klanten meegeven?
Als adviseur heb je een waardevolle rol bij het voorbereiden van klanten op deze financiële verandering. Denk aan de volgende aandachtspunten:
- Kritisch kijken naar zorgverzekeringen
Vaak staan kinderen bijgeschreven op de zorgpolis van de ouder met de hoogste aanvullende dekkingen. Zodra zij 18 jaar worden, gaan zij voor dezelfde dekkingen nu premie betalen, terwijl zij die hoge vergoedingen misschien niet eens nodig hebben.
Uiterlijk binnen één maand na de 18e verjaardag mag er een nieuwe zorgverzekering worden afgesloten of de verzekering worden aangepast bij de huidige verzekeraar. De verzekering gaat altijd in op de eerste dag van de maand na de 18e verjaardag.
- Zorgtoeslag voor de 18-jarige
Maak klanten erop attent dat hun kind vanaf 18 jaar mogelijk recht heeft op zorgtoeslag. Die moet het kind zelf aanvragen en kan helpen de premie betaalbaar te houden.
- Focus op financiële planning
Veel gezinnen ervaren de financiële overgang pas ná de 18e verjaardag. Adviseer klanten daar tijdig op te anticiperen, bijvoorbeeld door in het jaar vóór de verjaardag samen te kijken welke kosten en inkomsten veranderen.
Praktijkkader: zo breng je dit ter sprake met je klant
Gebruik dit stappenplan als leidraad in het adviesgesprek:
- Start tijdig het gesprek (bij voorkeur 3 tot 6 maanden vóór de 18e verjaardag).
- Breng de financiële gevolgen in kaart: wat stopt en wat verandert er aan inkomsten en uitgaven?
- Bespreek de zorgverzekering: welke opties zijn er, wat past bij de situatie van de jongere?
- Toeslagen & studiefinanciering: wat kan de jongere zelf aanvragen en hoe beïnvloedt dit het huishoudbudget?
- Maak een plan met concrete acties en deadlines (bijv. verzekering aanpassen vóór de 18e verjaardag).
- Leg de vervolgstappen vast zodat de klant weet wat wanneer moet gebeuren.
UPIVA-ondersteuning
UPIVA biedt ondersteuning aan tussenpersonen op het vlak van zorgverzekeringen. Denk aan relevante informatie over de verschillende en praktische hulpmiddelen om klanten goed te kunnen adviseren. Neem gerust contact op als je wilt sparren over hoe je deze onderwerpen effectief inzet in jouw adviespraktijk.
Bron: Nibud